รายละเอียด
เป็นขนมไทยโบราณที่มีรากเหง้ามาจากวิถีชีวิตชาวนาและคติความเชื่อในศาสนาพุทธ ในอดีต เมื่อถึงช่วงที่ข้าวตั้งท้องและออกรวงเป็น "ข้าวหาง" หรือ "ข้าวระยะน้ำนม" (ข้าวอ่อนที่เมล็ดเริ่มมีน้ำสีขาวขุ่น) ชาวนาจะเก็บเกี่ยวรวงข้าวอ่อนนี้มาทำบุญและแบ่งปันกันในชุมชน โดยนำมาตำคั้นเอาแต่น้ำนมข้าว แล้วนำไปกวนกับน้ำตาลและกะทิ จนกลายเป็นขนมหวานเนื้อเนียนสีเขียวอ่อน หอมกลิ่นน้ำนมข้าวธรรมชาติ
ขั้นตอนการฝึกทักษะการทำขนมข้าวยาคู
1. การเตรียมน้ำข้าวอ่อน
นำต้นข้าวอ่อนมาล้างให้สะอาด หั่นเป็นท่อนสั้นๆนำไปโขลกหรือปั่นกับน้ำสะอาด (หรือน้ำใบเตย) จนละเอียด กรองด้วยผ้าขาวบางเอาเฉพาะน้ำสีเขียวเตรียมไว้
2. การกวนขนม
นำน้ำต้นข้าวอ่อนที่กรองไว้ มาผสมกับแป้งข้าวเจ้า แป้งเท้ายายม่อม และน้ำตาลทราย คนให้แป้งละลายหมด (อย่าเพิ่งตั้งไฟ)เมื่อแป้งละลายดีแล้ว ให้นำไปกรองอีกรอบลงในกระทะทองเหลืองหรือกระทะเทฟลอน เปิดไฟอ่อนถึงปานกลาง กวนไปในทิศทางเดียวกันอย่างสม่ำเสมอ เพื่อไม่ให้แป้งเป็นก้อน กวนจนเนื้อขนมเริ่มใส สุก และเหนียวข้นได้ที่ (สังเกตว่าแป้งจะดูวาวขึ้น) จากนั้นปิดไฟตักใส่ถ้วย
3. การทำหน้ากะทิ
ผสมหัวกะทิ เกลือ และแป้งข้าวเจ้าเข้าด้วยกัน ตั้งไฟอ่อน คนตลอดเวลาพอให้กะทิเดือดขอบหมูและข้นขึ้นเล็กน้อย (ระวังอย่าให้กะทิแตกมัน)