ขนมหม้อแกงโบราณ เป็นขนมไทยที่สันนิษฐานว่าได้รับการดัดแปลงมาจากขนมโปรตุเกส โดย ท้าวทองกีบม้า (มารี กีมาร์) ในช่วงสมัยอยุธยา เดิมเรียกว่า "ขนมกุมภมาศ" (แปลว่า ขนมหม้อทอง) เพราะอบในหม้อทองเหลือง ก่อนจะเปลี่ยนมาใช้หม้อดินและเตาถ่านแบบโบราณจนเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย