“ตลาดโก้งโค้ง” (หรือตลาดบ้านแสงโสม) ตั้งอยู่ที่ตำบลขนอนหลวง อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีประวัติความเป็นมาและเสน่ห์ที่น่าสนใจมากๆ เลยค่ะ

ความจริงแล้วพื้นที่ตรงนี้มีความสำคัญมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา และถูกรื้อฟื้นขึ้นมาให้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในปัจจุบัน โดยมีเรื่องราวความเป็นมาดังนี้ค่ะ

1. อดีตคือ "ด่านขนอนหลวง" (ด่านเก็บภาษีโบราณ)

ในสมัยกรุงศรีอยุธยา บริเวณที่ตั้งของตลาดแห่งนี้เคยเป็น “ด่านขนอน” หรือด่านเก็บภาษีทางเรือที่สำคัญ เนื่องจากตั้งอยู่ติดกับแม่น้ำเจ้าพระยา ทำให้กลายเป็นจุดศูนย์รวมที่มีการนัดพบ ซื้อขาย และแลกเปลี่ยนสินค้านานาชนิด ทั้งสินค้าจากชาวบ้านในชุมชนรอบๆ และสินค้าแปลกใหม่ที่มาจากต่างเมือง

2. ที่มาของคำว่า "โก้งโค้ง"

คำว่า ตลาดโก้งโค้ง เป็นคำที่ใช้เรียกรูปแบบการซื้อขายตลาดในสมัยโบราณ

• ฝั่งคนขาย: พ่อค้าแม่ค้าจะนั่งขายของอยู่บนพื้นดิน ไม่ได้มีโต๊ะหรือแผงสูงๆ แบบในปัจจุบัน

• ฝั่งคนซื้อ: เวลาจะเลือกดูสินค้า ชิมอาหาร หรือต่อรองราคา ก็จะต้อง “โก้งโค้ง” (ก้มตัวลงไป) เพื่อเลือกดูของ

การโก้งโค้งของคนไทยในอดีต ถือเป็นกิริยาที่สุภาพ นุ่มนวล และแสดงถึงความอ่อนน้อมถ่อมตน ภาพการซื้อขายในอดีตจึงเต็มไปด้วยความอบอุ่นและมีอัธยาศัยไมตรีต่อกัน

3. การรื้อฟื้นสู่ "ตลาดบ้านแสงโสม" ในปัจจุบัน

ตลาดโก้งโค้งในปัจจุบันเกิดขึ้นจากการร่วมมือกันเพื่ออนุรักษ์วัฒนธรรม โดยเปิดตัวอย่างเป็นทางการเมื่อช่วงต้นปี พ.ศ. 2549 บริเวณ บ้านแสงโสม ซึ่งเป็นบ้านเรือนไทยหมู่ใหญ่ที่ยังคงสถาปัตยกรรมไทยโบราณไว้อย่างสวยงาม

จุดประสงค์หลักในการตั้งตลาดนี้ขึ้นมา คือ ต้องการสร้างรายได้ให้กับผู้เฒ่าผู้แก่และคนในชุมชน โดยทางเจ้าของสถานที่ไม่ได้เก็บค่าเช่าที่จากชาวบ้านเลย ขอเพียงแค่ให้ทุกคนร่วมใจกันแต่งกายด้วยชุดไทยย้อนยุค และนำสินค้าพื้นบ้าน อาหารคาว-หวานโบราณ หรือของทำมือมาวางจำหน่าย เพื่อรักษาภาพจำและวิถีชีวิตแบบชาวกรุงเก่าเอาไว้

เสน่ห์และประเพณีของชาวตลาด

ถ้าได้ไปเดินตลาดโก้งโค้ง จะมีไฮไลต์น่ารักๆ ที่ชาวชุมชนทำร่วมกันเป็นประจำคือ:

• พิธีรำวงกลองยาว: ทุกเช้าเวลาประมาณ 10.00 น. พ่อค้าแม่ค้าจะพร้อมใจกันรำวงกลองยาวถวายพ่อปู่แสงโสมและสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เพื่อความเป็นสิริมงคลก่อนเปิดตลาด

• การตักบาตรเหรียญ: จะจัดขึ้นในวันอาทิตย์ต้นเดือนของทุกเดือน ให้นักท่องเที่ยวได้ร่วมทำบุญกัน

• เวลาเปิด-ปิด: ปัจจุบันตลาดเปิดทุกวันพฤหัสบดี – วันอาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ ตั้งแต่เวลาประมาณ 09.00 - 16.00 น. ค่ะ