ประวัติความเป็นมา
วัดโบสถ์ (บน) หรือที่ชาวบ้านในท้องถิ่นนิยมเรียกกันติดปากว่า “วัดโบสถ์บ้านกระทุ่ม” เป็นวัดราษฎร์เก่าแก่สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ ณ หมู่ที่ 6 ตำบลบ้านกระทุ่ม อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา บนผืนดินริมน้ำอันอุดมสมบูรณ์และเงียบสงบซึ่งมีเนื้อที่ราว 34 ไร่ วัดแห่งนี้ไม่เพียงแต่เป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านกระทุ่มเท่านั้น หากแต่ยังเป็นโบราณสถานที่บันทึกหน้าประวัติศาสตร์และภูมิปัญญาของชุมชนริมน้ำแม่น้ำน้อยมาอย่างยาวนานนับร้อยปี
ตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่า วัดโบสถ์ (บน) ถูกสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2290 ซึ่งตรงกับรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศในช่วงปลายยุคกรุงศรีอยุธยา และต่อมาได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อปี พ.ศ. 2295 สำหรับที่มาของชื่อวัดนั้น สืบเนื่องมาจากในอดีตบริเวณรอบๆ พื้นที่ตั้งวัดมีต้นกระทุ่มขึ้นอยู่เป็นจำนวนมาก ชาวบ้านจึงพร้อมใจกันเรียกว่า "วัดโบสถ์บ้านกระทุ่ม" เพื่อให้เกิดความชัดเจนและไม่สับสนกับ "วัดโบสถ์ (ล่าง)" ซึ่งตั้งอยู่ถัดออกไปในเขตตำบลบ้านแพน
เมื่อก้าวเข้าสู่เขตพื้นที่ของวัด สิ่งแรกที่สะท้อนถึงความเก่าแก่และคุณค่าทางศิลปวัฒนธรรมคือ “เจดีย์โบราณ” ก่ออิฐถือปูน ศิลปะสมัยอยุธยาตอนปลายที่ยังคงหลงเหลืออยู่เคียงข้างอุโบสถ เป็นประจักษ์พยานถึงอายุขัยของวัดที่ผ่านร้อนผ่านหนาวมาหลายศตวรรษ ภายในอุโบสถเป็นที่ประดิษฐาน “หลวงพ่อขาว” พระพุทธรูปประธานปางมารวิชัยอันศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งเป็นที่เคารพสักการะและเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจอย่างสูงสุดของชาวบ้านในตำบล นอกจากนี้ ภายในอุโบสถยังมีภาพจิตรกรรมฝาผนังที่ประณีตงดงาม แฝงไปด้วยคติธรรมและปริศนาธรรมให้ผู้ที่มาเยี่ยมเยือนได้ลุ่มลึกในรสพระธรรม อีกหนึ่งหมู่เสนาสนะที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์คือ ศาลาการเปรียญ ซึ่งมีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาว่าสร้างขึ้นจากพระตำหนักพระราชทานในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) ก่อนที่จะมีการบูรณะและสร้างขึ้นใหม่เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กในปี พ.ศ. 2476
ด้วยความศรัทธาที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น วัดโบสถ์ (บน) จึงได้รับการดูแลและบูรณะเรื่อยมาอย่างต่อเนื่อง มีการสร้างอุโบสถหลังปัจจุบันทดแทนหลังเดิมในปี พ.ศ. 2516 ตามด้วยหอสวดมนต์และศาลาอเนกประสงค์ในยุคหลัง เพื่อรองรับกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาของชุมชนที่เติบโตขึ้น โดยเฉพาะในวันที่ 14 เมษายนของทุกปี ซึ่งเป็นช่วงเทศกาลสงกรานต์ ทางวัดจะมีการจัดงานบุญประเพณีใหญ่และการเทศน์มหาชาติ ซึ่งถือเป็นงานประจำปีที่รวบรวมลูกหลานชาวเสนาให้กลับมาทำบุญร่วมกันอย่างอบอุ่น
ในปัจจุบัน วัดโบสถ์ (บน) ยังคงทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการเผยแผ่พระธรรมคำสอน และเป็นสถานที่ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่เปิดต้อนรับพุทธศาสนิกชนให้เข้ามาสัมผัสกับความสงบร่มรื่น เรียนรู้ประวัติศาสตร์ และกราบไหว้ขอพรสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิตภายใต้ร่มเงาแห่งพระพุทธศาสนาอย่างยั่งยืน
สิ่งศักดิ์สิทธิ์ภายในวัด
หลวงพ่อขาว พระพุทธรูปประธานศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านกระทุ่ม
เจดีย์เก่าสมัยอยุธยาตอนปลาย อนุสรณ์สถานแห่งความศรัทธา