ประวัติความเป็นมา
วัดโพธิ์แตงเหนือ เป็นวัดรามัญ มาตั้งรกรากกันอยู่หน้าวัดติดกับแม่น้ำเจ้าพระยา บ้านโพธิ์แตง ชุมชนมอญริมน้ำเจ้าพระยา ตำบลโพธิ์แตง อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ประวัติกล่าวว่ามอญ ที่อพยพหนีพม่ามาจากเมืองมอญสมัยอยุธยาก่อตั้งชุมชนขึ้น มอญกลุ่มนี้ตั้งบ้านเรือนอยู่บริเวณริมเจ้าพระยาตั้งแต่เขตบ้านราชคราม บ้านเกาะใหญ่ บ้านท้ายเกาะ ต่อเนื่องจนถึงสามโคก รวมทั้งบ้านโพธิ์แตง เดิมมีชื่อว่า “โพธิ์แดง” เนื่องจากมีต้นโพธิ์ที่มีใบสีแดง ต่อมาชาวบ้านเรียกขานจนเพี้ยนเป็น “โพธิ์แตง”
เมื่อมอญลงหลักปักฐานตั้งชุมชนบ้านเรือนมั่นคงแล้วก็มักช่วยกันสร้างวัดขึ้นในชุมชนเพื่อให้พระสงฆ์อยู่จำพรรษา ปฏิบัติกิจทางศาสนา ชาวบ้านได้ทำบุญสุนทาน และใช้เป็นสถานที่ศึกษา เล่าเรียนทั้งทางโลกทางธรรมของบุตรหลาน วัดในชุมชนโพธิ์แตงวัดแรกที่สร้างขึ้นมีชื่อเป็นภาษามอญว่า เพ่ย์เกาะปี่ หมายถึง “วัดเกาะมะตูม” ต่อมาได้มีชาวบ้านและพระสงฆ์ไทยจากชุมชน ข้างเคียงมาร่วมใช้วัดประกอบพิธีกรรมทางศาสนา ทว่ามีวัตรปฏิบัติต่างกัน เกิดขัดกันจึงได้แยกพื้นที่ทำสังฆกรรม อาณาเขตติดต่อกัน แต่มีลำรางสาธารณะขนาดเล็กคั่นกลาง เมื่อเกิดวัดขึ้น 2 แห่ง ชาวบ้านจึงเรียกวัดเดิมว่า เพ่ย์เกาะปี่ฮะโม (วัดโพธิ์แตงใต้) ส่วนวัดที่เกิดขึ้นใหม่เรียกชื่อว่า เพ่ย์เกาะปี่อะตาว (วัดโพธิ์แตงเหนือ) ซึ่งบางคนเรียกวัดที่สร้างขึ้นใหม่ว่า เพ่ย์ฮะโมปี่ แต่เนื่องจากในยุค ต่อมาชาวบ้านใช้ภาษามอญกันได้น้อย จึงเกิดเรียกกันเพี้ยนในเวลาต่อมาเป็น โมปี่ มู่ปี่ มู่ปิ จนในที่สุดคนทั่วไปก็เข้าใจว่าวัดทั้งสองนี้มีชื่อว่า เพ่ย์มู้ปิฮะโม และ เพ่ย์มู้ปิอะตาว แม้เป็นชื่อที่ไม่ถูกต้องแต่ไม่มีผู้ใดสนใจแก้ไข รวมทั้งไม่เห็นประโยชน์ที่จะแก้ไข หรือไม่มีแม้แต่ความสำคัญพอที่จะต้องจดจำ
วัดโพธิ์แตงเหนือ สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2414 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2429 มีเจดีย์มอญโบราณซึ่งได้รับการบูรณะเมื่อ พ.ศ. 2491 คาดว่าเจดีย์องค์นี้สร้างขึ้นพร้อมกับ วัดโพธิ์แตงใต้ ทว่าภายหลังเมื่อสร้างวัดโพธิ์แตงเหนือขึ้น เจดีย์มอญโบราณซึ่งอยู่ฝั่งลำรางสาธารณะด้านทิศเหนือจึงตกเป็นสมบัติของวัดโพธิ์แตงเหนือในที่สุด
รูปภาพเพิ่มเติม
สิ่งศักดิ์สิทธิ์ภายในวัด
เจดีย์มอญโบราณ (ภัทรกัปป์เจดีย์): สถูปเจดีย์ขนาดใหญ่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำที่ได้รับการบูรณะอย่างสวยงาม เป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชนและผู้มาเยือน ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช: ประดิษฐานอยู่ภายในบริเวณวัด ผู้คนนิยมมาสักการะขอพรเรื่องชัยชนะและความสำเร็จ โดยมีรูปปั้นไก่