Ayothaya T+

วัฒนธรรม การแสดง

การละเล่นกระตั้วแทงเสือ

ชุมชนหมู่บ้านสกัดน้ำมันใต้ หมู่ 3 ถ.- ต.ปากจั่น อ.นครหลวง จ.พระนครศรีอยุธยา 13260

2 วิว 3 รูปภาพ
ภาพปก

ประวัติความเป็นมา

       เริ่มจากหมู่บ้านสกัดน้ำมันใต้ หมู่ 3 ตำบลปากจั่น อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นตำบลที่ร่วมโครงการชุมชนบำบัดยาเสพติด อยากให้ผู้ที่มาบำบัดมีกิจกรรมเลยได้จัดตั้งกลุ่มการละเล่นกระตัวแทงเสือขึ้นมา โดยมีนายสุเทพ บุญแจ้ง กำนันตำบลปากจั่น อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นผู้จัดตั้งกลุ่มและมีนายประทีป บุญแจ้ง เป็นครูฝึกในการละเล่นกระตั้วแทงเสือ ตัวแสดงในการละเล่นครั้งนี้ นายสำราญ นงค์เยาว์ รับบทเป็น“บ้องตัน” นายพราน นางประทุม กลิ่นจันทร์ รับบทเป็นเมียนายพราน นายขวัญเมือง มาลากรรณ์ รับหน้าที่ตีกลอง    ส่วนเยาวชน ก็จะรับบทเป็นเสือโคร่ง โดยจะทำการละเล่นในงานต้อนรับงานต่าง ๆ เช่น มีคณะมาศึกษาดูงานที่ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงฯ การละเล่นเวลามีกิจกรรมในหมู่บ้าน และได้รับเกียรติจากหน่วยงานต่าง ๆ ในระดับจังหวัด ให้ไปแสดงตามสถานที่ต่าง ๆ ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยาและได้ขยายเข้าไปแสดงในกรุงเทพมหานคร

          “การละเล่นกระตั้วแทงเสือ”เป็นการละเล่นของคนไทยมีมาแต่ครั้งสมัยโบราณสืบทอดกันมาตั้งแต่รุ่น    เก่า ๆ เป็นการละเล่นที่เลียนแบบมาจากกระอั้วแทงควาย ซึ่งเป็นการละเล่นหลวงที่มีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ต่อมาชาวบ้านนำรูปแบบมาดัดแปลงให้มีลักษณะที่ใกล้เคียงกัน ทั้งตัวละคร เนื้อเรื่อง และรูปแบบวิธีการเล่น และเรียกว่า "กระตั้วแทงเสือ" มีตัวละครประกอบด้วย "บ้องตัน" เป็นนายพราน มีหอกเป็นอาวุธ "นางเมีย" เป็นภรรยานายพราน ถือตะกร้าผลไม้ "เจ้าจุก" ลูกของบ้องตัน มือถือขวาน "เจ้าแกละ" ลูกของบ้องตันอีกคน ถือมีดอีโต้ และเสือ ส่วนลักษณะการแต่งกาย บ้องตันจะสวมเสื้อแขนยาว นุ่งสนับเพลา มีผ้าคาดเอวและผ้าโพกศีรษะ เจ้าจุกและเจ้าแกละสวมเสื้อแขนยาว นุ่งโจงกระเบน นางเมียสวมเสื้อแขนกระบอก นุ่งผ้าถุงยาวกรอมเท้า ห่มสไบ สวมเครื่องประดับ และเสือ ผู้เล่นจะใส่ชุดลายเสือและใส่หัวเสือลักษณะคล้ายกับหัวโขน  เนื้อเรื่องเกี่ยวกับในเมืองหนึ่งกำลังมีเหตุร้ายจากการออกอาละวาดของเสือสมิง เมื่อบ้องตันรู้ข่าวว่าเจ้าเมืองประกาศตามหาผู้มีความสามารถไปปราบเสือสมิง โดยถ้าปราบสำเร็จจะมีการตกรางวัลให้อย่างมหาศาล บ้องตันจึงได้อาสาเข้าป่าไปพร้อมกับลูกเมียเพื่อปราบเสือ และสามารถฆ่าเสือได้สำเร็จ จึงนำหัวเสือไปถวายเจ้าเมือง เครื่องดนตรีที่ใช้ ในการแสดง ประกอบด้วย กลองตุ๊ก กลองโทน ฉิ่ง ฉาบ กรับ โหม่ง การแสดงใช้จังหวะตะลุง และร้องเพลงบ้องตันเข้ากรุง     ใน 1 คณะใช้เครื่องดนตรี หลายชิ้น อาจมีนักดนตรี 10 - 20 คน เพื่อสร้างบรรยากาศสนุกสนานขณะเสือกระโดดไปมาในการต่อสู้ระหว่างเสือกับนายพราน มีการร้องเพลงสำเนียงใต้คล้ายการร้องโนราประกอบกับการรำ

          หมู่บ้านสกัดน้ำมันใต้ หมู่ 3 ตำบลปากจั่น อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นอีกแห่งนึงที่ได้ สืบสานการละเล่นพื้นบ้านกระตั้วแทงเสือไว้ ให้คนรุ่นหลังได้เห็นและไม่ให้ลืมหายไป

รูปภาพเพิ่มเติม